بررسی ساختار جمعیت و تنوع ژنتیکی ژنوتیپ های جو با استفاده از نشانگرهای مولکولی aflp
چکیده
کاهش تنوع ژنتیکی موجب آسیب پذیری شدید محصولات زراعی در برابر تنش های محیطی، آفات و بیماری ها و در نتیجه کاهش عملکرد می شود. در این آزمایش تنوع ژنتیکی 77 ژنوتیپ جو با استفاده از هفت جفت آغازگر aflp بررسی شد. در مجموع 245 نوار ایجاد شد که از بین آنها 227 نوار چندشکل بودند و میانگین تعداد نوارهای چندشکل، 32.42 نوار در هر نشانگر بود. میانگین درصد چندشکلی و محتوای اطلاعات چندشکل نیز به ترتیب 92.37 درصد و 0.43 بود. بررسی کلی آماره های تنوع ژنتیکی از جمله تعداد آلل مؤثر، تنوع ژنی نی و شاخص شانون نشان داد که از بین هفت ترکیب آغازگری، سه ترکیب e90-m160 ، e100-m160 و e100-m150 نسبت به سایر ترکیبها مقادیر بالاتری را به خود اختصاص دادند و در حقیقت در تمایز ژنوتیپ ها نقش بارزتری ایفا نمودند و از اینرو، این ترکیبها برای مطالعات بعدی روی جو با استفاده از نشانگرهای aflp پیشنهاد می شوند. تجزیه خوشه ای با استفاده از روش اتصال همسایهها، ژنوتیپ ها را به شش گروه تقسیم کرد که با تقسیم بندی ژنوتیپ ها از لحاظ تیپ سرد، گرم یا معتدله مطابقت نسبی داشت، اما این مطابقت جامع نبود. از سوی دیگر، تجزیه ساختار ژنتیکی ژنوتیپها با استفاده از نرم افزار structure نشان داد که ساختار جمعیت به دو زیرجمعیت اصلی قابل تفکیک است. بر این اساس 21 و 35 ژنوتیپ به ترتیب به گروه 1 و 2 منتسب و 21 ژنوتیپ نیز به عنوان مخلوط شناخته شدند. ژنوتیپ های مربوط به هر زیر جمعیت از لحاظ ساختار و فراوانی آللی بیشترین شباهت را با هم داشتند و متفاوت از سایر گروه ها بودند. اطلاعات حاصل از پژوهش حاضر را می توان در برنامه های اصلاحی بعدی همانند مکان یابی ارتباطی استفاده کرد.