تنوع خصوصیات مختلف مرتبط با مقاومت مزرعه ای در ژنوتیپ های مختلف یونجه (medicago sativa l.) نسبت به سرخرطومی برگ یونجه (hypera postica gyll.)
چکیده
سرخرطومی برگ یونجه آفت درجه یک تمام مناطق یونجه کاری ایران و جهان است. با کاربرد ارقام مقاوم، خسارت کاهش می یابد. در بررسی مقاومت مزرعهای 42 ژنوتیپ یونجه موجود در ژرم پلاسم نسبت به این آفت معلوم شد که، ژنوتیپها، اثرات معنی داری روی تعداد لارو، میزان خسارت، وضعیت سبزینه، عملکرد تر علوفه و همچنین سایر صفات داشتند. رگرسیون گام به گام برای میزان خسارت به عنوان متغیر تابع معلوم کرد که تعداد لارو، ارتفاع بوته ها در زمان خسارت و درصد ماده خشک به ترتیب وارد مدل شدند و با ضریب تبیین تجمعی 47/30 درصد بیشترین تغییرات میزان خسارت را توجیه نمودند. در تجزیه به مؤلفه های اصلی، حدود 59 درصد از تغییرات کل توسط دو مؤلفه اصلی اول توجیه شد. گزینش براساس مؤلفه اول منجر به انتخاب ژنوتیپهای با عملکرد بالا و گزینش بر اساس مؤلفه دوم منجر به انتخاب ژنوتیپ هایی با مقاومت بالا نسبت به تغذیه لارو گردید. از طریق آنالیز خوشهای، پنج خوشه ایجاد شد. ژنوتیپهای واجد عملکرد و مقاومت بالا، به ترتیب در خوشههای اول و پنجم قرار گرفتند. برای اصلاح یونجه، ژنوتیپهای فیض 49 با مقاومت پایین و عملکرد بالا و تک بوته 23 با مقاومت بالا و عملکرد پایین، میتوانند به عنوان والدین مناسب دو رگ گیری مورد استفاده قرار گیرند.