فیلسوف ـ پیامبر در فلسفه سیاسی ابن سینا
چکیده
به مرور ایام افراد بشر معجزات را جزء بدیهیات تلقی میکنند. شاید ماندگارترین و عمومیترین معجزه از میان معجزاتی که فلاسفه اسلامی نیروی زیادی را وقف آن کردند، موفقیتهای سیاسی پیامبران است: در غیر این صورت، چگونه چهرههای گمنامی چون موسی (ع)، عیسی (ع) و محمد(ص) توانستند افکار و اعمال بخش اعظم بشر متمدن را شکل بدهند. در فرهنگ متعالی تمدن اسلامی، اندیشهها و آثار طبیب، پروفسور و وزیر سلاطین ایرانی ابن سینا (370ـ 428 ه. ـ 980ـ 1037م) چنین نقش محوری داشته است: به مدت تقریباً هزار سال هر یک از سنن اندیشه اسلامی که مدعی اعتبار بشری جهانشمول و گستردهتر بوده است، مستقیماً به آثار او یا علوم منطق یا مابعدالطبیعه متوسل شده است. تحقیق حاضر به بررسی برخی از مفاهیم فلسفی آن دستاورد میپردازد. این تحقیق با ارائه خلاصهای از زمینه تاریخی و فکری ابن سینا و سنن رقیبی که از دل آثار وی رشد کرد شروع میکند و سپس به طرح ویژگیهای اساسی خط مشی فلسفی و ادبی وی در جهت حل مسئله مهم سیاسی آمریت برای تفسیر میراث نبوی میپردازد. در پی آن شرح وی از «دو چهره» نبوت و نقش فلسفه سیاسی در وحدت آن دو چهره و نیز آنچه وی سه ویژگی متمایز نبوت مینامد و معجزات سیاسی که این سه ویژگی در آنها به هم پیوستهاند ارائه خواهد شد. نتیجهگیری به ارائه مسائل بسیاری اختصاص دارد که تحت تأثیر بسیار گسترده کاربرد خلاق اسلامی وی در نظریه نبوتش ـ و همچنین تداوم اهمیت فلسفی آن ـ ایجاد گردید.