مقایسه ی اثربخشی درمان شناختی ـ رفتاری گروهی و مواجهه درمانی در اختلال اضطراب اجتماعی
چکیده
هدف از این پژوهش مقایسه ی اثربخشی درمان شناختی- رفتاری گروهی و مواجهه درمانی در کاهش شدت علایم اختلال اضطراب اجتماعی و بررسی تأثیر این دو روش درمانی در کاهش میزان اضطراب کلی و افـسردگی همراه این اختلال مـیباشد. در قالب یـک طرح تجربی پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل، آزمودنی های پژوهش شامل 24 نفر دانشجوی دوره ی کارشناسی رشته های مختلف دانشکده ی بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایران بودند که تشخیص اختلال اضطراب اجتماعی داشتند و ابتدا به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و سپس به روش تصادفی به سه گروه 8 نفری (درمان شناختی- رفتاری گروهی، مواجهه درمانی، و گروه کنترل لیست انتظار) اختصاص داده شدند. درمان شناختی- رفتاری گروهی و مواجهه درمانی به مدت 12 جلسه و مطابق کتابچه ی راهنمای استاندارد برای آزمودنی ها اجرا شد و گروه لیست انتظار هیچ نوع درمان دریافت نکردند. داده های پژوهش با استفاده از پرسشنامه ی فوبی اجتماعی (spin)، پرسشنامه ی اضطراب بک(bai)، و پرسشنامه ی افسردگی بک- نسخه ی 2 (bdi-ii) جمع آوری شدند و برای تحلیل داده ها از فراوانی، درصد، میانگین و انحراف معیار و تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج نشان داد که درمان شناختی- رفتاری گروهی از لحاظ اثر بخشی بر کاهش شدت اختلال اضطراب اجتماعی تفاوت معنی داری با مواجهه درمانی ندارد (84/0=p). همچنین نتایج نشان داد درمان شناختی- رفتاری گروهی و مواجهه درمانی، هر دو در مقایسه با گروه کنترل لیست انتظار به طور معنی داری منجر به کاهش میزان اضطراب کلی در اختلال اضطراب اجتماعی می شوند (002/0=p ). معلوم شد این دو روش درمانی میزان افسردگی افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی را در مقایسه با گروه کنترل لیست انتظار کاهش می دهند (به ترتیب 001/0=p و 013/0=p)، اما در مقایسه با همدیگر تفاوت معنی داری ندارند (84/0=p). درمان شناختی- رفتاری گروهی و مواجهه درمانی از لحاظ اثربخشی کلی در اختلال اضطراب اجتماعی تفاوت معنی داری با هم ندارند، و در اثر این دو درمان از میزان اضطراب و افسردگی افراد مبـتلا به اختلال اضطراب اجتماعی کاسته میشود.