ارزیابی عملکرد غده، صفات رویشی و باروری دانه گرده در شش خانواده حاصل از بذر حقیقی سیب زمینی (solanum tuberosum l.)
چکیده
یکی از مشکلات اصلاح سیبزمینی در ایران مانند بیشتر کشورهای دیگر فقدان تنوع ژنتیکی به علت تکثیر غیرجنسی و وارداتی بودن ارقام سیبزمینی میباشد. به منظور بررسی امکان دستیابی به کلونهای امیدبخش برای استفاده در برنامه های اصلاحی و نیز ارزیابی عملکرد غده، آزمایشی با استفاده از 6 خانواده حاصل از بذر حقیقی سیبزمینی شامل آزادگردهافشانهای فانتا، آندیژنای گزینش شده، هیبریدهای کایزر×آگریا، ساوالان×آگریا، خانواده حاصل از بک کراس اول هیبریدهای s. stoloniferum× s. tuberosum (sto × tbr) با والد زراعی و خانواده حاصل از تلاقیهای برادر و خواهر ناتنی هیبریدهای tbr×sto با استفاده از طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. نتایج نشان داد که شاخصهای عملکرد غده کل، ارتفاع بوته، سطح برگ و باروری دانه گرده در سطح احتمال یک درصد و تعداد ساقه در بوته و درصد ماده خشک غده و اندام هوایی بوته در سطح احتمال پنج درصد در میان خانواده های مورد مطالعه تفاوت معنی دار دارند. بیشترین عملکرد غده در تک بوته را خانواده ساوالان × آگریا با میانگین 66/526 گرم داشت اما اختلاف آن با خانواده های آزادگرده افشان های فانتا، هیبریدهای کایزر×آگریا، ساوالان×آگریا معنی دار نبود. از نظر تعداد غده در بوته، خانواده حاصل از بک کراس اول هیبریدهای tbr×sto با والد زراعی با 70/19 غده بیشترین تعداد غده در بوته را تولید ولی از نظر آماری خانوادههای آندیژنا، ساوالان × آگریا و برادر خواهر ناتنی حاصل از هیبریدهای tbr×sto با هم تفاوت معنی داری نداشتند. از نظر باروری دانه گرده خانوادههای برادر خواهر ناتنی هیبریدهای tbr×sto، bc1 و آزاد گرده افشانهای فانتا از بالاترین در صد دانه گرده بارور و هیبرید های ساوالان × آگریا از کمترین باروری دانه گرده برخوردار بودند.
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- جابر پناهنده — گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
- مژگان عزیزی — گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
- جاوید عمارت پرداز — فیزیولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
- علیرضا مطلبی آذر — گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
- فریبرز زارع نهندی — گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز