تمثیل یکی از بهترین شیوه های بلاغی جهت اقناع مخاطب است که شاعران و نویسندگان به وسیله آن، امور معقول را به صورت محسوس و قابل درک در اختیار مخاطب قرار می­دهند، از این­رو این شگرد ادبی، شیوه­ای حکیمانه جهت بیان مقصود محسوب می­شود. در این مقاله با استفاده از شیوه تحلیلی- توصیفی، تشبیه تمثیلی، استعاره تمثیلی، تمثیل طبیعی و اسلوب معادله در مثنوی آفرین نامه ابوشکور بلخی بررسی می گردد، بنابراین ابتدا ...

در قرآن کریم تأکید فراوانی بر حرفه آموزی، کسب روزی حلال و تلاش برای خودکفایی شده است که دستیابی به این خواسته ها، نیازمند کار و تلاش جهادی است. هدف این پژوهه از یک سو معرفی رهنمودهای اقتصادی قرآن کریم در مورد کار و تلاش جهادی بوده و از سوی دیگر ارائه مبانی، اصول و روش های این تلاش جهادی برای فعالان این عرصه، جهت الهام گرفتن از اندیشه های قرآنی و تحقق اقتصاد اسلامی در سطح جامعه است. در مقاله حاض...

تعلیم و تربیت یکی از دشوارترین علوم بشری است، که موضوع آن را انسان و محتوایش را زندگی تشکیل می دهد. تجربیات انسانها در دیدگاه ها و آثارشان نهفته است. براین اساس هدف این مطالعه مقایسه تطبیقی دیدگاه های تربیتی و آموزشی سعدی و ژان ژاک روسو به عنوان دو تن از صاحبنظران تربیتی در خصوص ماهیت انسان، اهداف تربیت، روشهای تربیتی، ویژگی های مربی و مقایسه شباهتها و تفاوتهای آن و ارائه پیشنهادهایی است. روش پ...

چکیده: مصرف یکی از ارکان مهم نظام اقتصادی هر جامعه به شمار می آید که منشأ و خاستگاه آن، نیاز انسان است و خداوند جهت رفع این نیازها، نعمت هایی را آفریده است. مصرف نادرست زمینه ساز ضعف اقتصادی و فرهنگی است که سقوط معنوی فرد و جامعه را در پی داد. قرآن کریم مهمترین منبع برای کشف و استخراج اصول حاکم بر الگوی مصرف است. از منظر قرآن هدف نهایی مصرف، قرب الهی است و انگیزه های منفی همچون تفاخر و تکاثر...

در این پژوهش ابتدا قصّه و عناصر آن، نقش تربیتی قصّه در پرورش کودکان، نقش تخیّل در قصّه ها، فابل و دلایل پیدایش آن موردبررسی قرار گرفته است. سپس کلیله و دمنه که آن را در زمینه ی داستان پردازی به عنوان اثری هندی – ایرانی می شناسیم معرّفی شده است اثر پذیری لئون تولستوی از کلیله و دمنه ،چه در زمینه ی اقتباس قصّه ها و چه در زمینه درون مایه ها در ادامه ی کار مورد بررسی قرار گرفت. بر این اساس داستان هایی ب...

در فرهنگ اسلامی و ایرانی حکمت های بسیاری وجود دارد که به سبب تعالیم اسلام، وحی و قرآن کریم از یک سو و عقلانیت، تجربه و تعالیم پیامبران ایرانی، از دیگر سو در بسیاری از مضامین عقلی، اخلاقی و اجتماعی اشتراک دارند. مقایسه و تطبیق این مضامین گامی ارزشمند در تبیین پیوندهای فرهنگی مشترک اسلام و ایرانیان است. در این تحقیق موضوعات خردورزی، علم و دانش، صبر، احسان و نیکی، سخاوت و قناعت را در این دو فرهنگ ...

زهد و مضامین مربوط به آن در ادب فارسی و عربی همواره مورد توجه شاعران و نویسندگان بوده است. ابو العتاهیه شاعر برجسته عرب در این زمینه جزء پیشتازان است. در شعر فارسی نیز به تحقیق خاقانی در مسیر تکامل شعر زهد قرار دارد که قبل از او به تجربه بیشتر شاعران از جمله رودکی، کسایی، سنایی و ... در آمد و در نهایت سنایی آن را به اوج رسانید. وجود...

شعر به مثابه رسانه دیرین ادبی، بسیاری از هنجارهای اخلاقی را بازگو می‌کند. در پیشینه این رسانه دو قصیده مشهور «لامیة العرب» و «لامیة العجم» بازتاب‌دهنده فرهنگ؛ هنجارها و ناهنجاری‌های رفتاری دو نسل و دو جامعه متفاوت یعنی دوره جاهلی و عصر عباسی است. در این جستار معلوم گشته که «لامیة العرب» در پردازش هنجارها، بیش‌تر تصویری هنری از خلق و خوی حاکم بر جامعه جاهلی و شخصیت شنفری است، ولی «لامیة...

اگر بپذیریم که هدف از علم نحو آن است که در هنگام سخن گفتن زبان را از اشتباه نگه داریم و هدف از علم منطق آن که به هنگام قضاوت و داوری‌ اندیشه را از به خطا رفتن حفظ کنیم، هدف از علم اخلاق نیز حفاظت انسان از به خطا رفتن در رفتار است. آن‌سان که آدمی در اراده و عمل به دور از هوی و هوس و تقلید کورکورانه به راه مستقیم گام ‌گذارد. در یک کلام، هدف از هر علمی غیر از علم اخلاق، دوری از خطا در مسائل و قضای...

صائب تبریزی از شاعران بزرگِ عصرصفوی است. اشعار صائب، تحت تأثیرِ آموزه های دینی و اخلاقی قرارگرفته است. موضوع اصلی این پژوهش بررسی مولّفه های اخلاقی در سه جلد اول دیوان صائب تبریزی است. به همین منظور ابتدا ابیاتی را که در آن ها فضایل یا رذایل اخلاقی مطرح شده بود، استخراج و پس از این مرحله، ابیات را طبق موضوعات اخلاقی دسته بندی کرده ایم. سپس هریک از موضوعات را به زیرشاخه های گوناگون تقسیم نموده و مو...