بررسی میزان کنترل دیابت و برخی عوامل مرتبط با آن در بیماران مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیمارستان فاطمیه سمنان
چکیده
سابقه و هدف : به علت شیوع بالای دیابت و عوارض جدی آن و نیز به این علت که ،hba1c یکی از شاخص های قابل اندازه گیری و در دسترس جهت ارزیابی کنترل بودن یا نبودن دیابت است و نظر به اهمیت کنترل دیابت در پیش گیری از عوارض مزمن آن ، در این مطالعه ضمن اندازه گیری میزان hba1c و قند خون ناشتا در بیماران دیابتیک شهر سمنان، برخی عوامل مرتبط با کنترل دیابت و شرایط درمانی این بیماران نیز ارزیابی شده است . مواد و روش ها: تحقیق به روش analytic cross sectional بر روی 288 بیمار که در کلینیک دیابت بیمارستان فاطمیه صاحب پرونده بودند، از تاریخ 15/5/81 لغایت 15/6/81 صورت گرفت . ابتدا به روش مصاحبه ،چک لیستی حاوی اطلاعات بیماران تکمیل گردید، سپس بیماران جهت نمونه گیری خون و اندازه گیری هموگلوبین a1c (hba1c) و قند خون ناشتا (fbs) به آزمایشگاه معرفی شدند و در نهایت داده های به دست آمده توسط نرم افزار spss و با روش آماری chi-square مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند . یافته ها: از میان 288 بیمار، 7/46% مرد و 3/53% زن بودند. در 50% بیماران دیابتی، سابقه خانوادگی دیابت در بستگان درجه اول وجود داشت . در 17% سابقه خانوادگی درجه دوم و در 6% موارد هر دو خانواده درجه اول و دوم آن ها، دیابت داشتند. میانگین زمان ابتلاء به دیابت ، 7/8 سال محاسبه شد. متوسط قند خون ناشتا 33/203 و متوسط میزان hba1c، 15/10 درصد بودند. فقط ، 9/5% بیماران ، میزان hba1c کم تر از 9% داشتند و 2/14% آن ها میزان hba1c بالای 11% را دارا بودند. در این مطالعه ، رابطه ای بین سن ، جنس ، روش های مختلف درمانی «رژیم غذایی ، داروی خوراکی ، انسولین درمانی » با میزان hba1c مشاهده نشد . در این مطالعه ، بین hba1c و fbs همبستگی مثبت (مستقیم) وجود داشت (000/0 < p، 486/0=r). نتیجه گیری : نتایج حاصله نشان می دهند که قند خون و میزان هموگلوبین a1c در اکثر بیماران مبتلای شهرستان سمنان در محدوده غیرقابل قبول قرار دارند و لذا کنترل دیابت این بیماران ، ناکافی است و مقادیر این دو معیار با فاکتورهای دموگرافیک و نوع درمان به کارگرفته شده مرتبط نمی باشد؛ اما با توجه به نبود معیارهای لازم برای ارزیابی میزان رعایت دستورات درمانی یک مطالعه دقیق ، با کنترل بیماران مورد نیاز است .