بررسی وضعیت اپیدمیولوژیک و میزان بروز سرطانها در افراد بالای ۱۵ سال استان کردستان

نادر اسماعیل نسب، nader esmail nasab epidemiology dept-, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranگروه اپیدمیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران قباد مرادی، ghobad moradi general practitioner, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranمدیر پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران مژده زارعی، mogdeh zareie master of obstetric, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranکارشناس ارشد مامایی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان ، سنندج، ایران ابراهیم قادری، ebrahim ghaderi general practitioner, kurdistan university of medical sciences, sanandaj, iranپزشک عمومی و کارشناس بیماریهای دانشگاه علوم پزشکی کردستان بهمن قیطاسی، bahman gheytasi bachelor of primary health, kurdistan university of medical sciences,sanandaj, iranکارشناس مبارزه با بیماریهای غیر واگیر دانشگاه علوم پزشکی کردستان

چکیده

زمینه و هدف: در حال حاضر بیماری سرطان جزو سه علت اول مرگ و میر در کشورهای توسعه یافته و همچنین ایران است. با توجه به توزیع متفاوت سرطان در دنیا و اهمیت سرطان از نظر ابتلا و مرگ و میر، تعیین الگوی انواع سرطان به عنوان اولین قدم در راه کنترل این بیماری است. این مطالعه به بررسی اپیدمیولوژیک سرطانها در استان کردستان می پردازد. روش بررسی: مطالعه به صورت توصیفی و در نمونه های در دسترس انجام شد. برای انجام این مطالعه از سیستم ثبت سرطانها که یک برنامه کشوری است استفاده گردید. در سیستم ثبت سرطانها در کشور اطلاعات انواع سرطانهای تشخیص داده شده در مراکز تشـخیص پاتولوژی جمع آوری شده و وارد محیط نرم افزاری کشوری ثبت سرطانها شده و کدگذاری نوع سـرطان بر اساسicd-o2 انجام شد. در این مطالعه 1294 مورد سرطان در استان کردستان در سال های 1382 و 1383 از کلیه مراکز تشخیص پاتولوژی استان جمع آوری و بررسی شد. یافته ها: در این مطالعه میزان بروز کل سرطانها در سال های 1382 و بترتیب 1383 برابر 60 و 9/66 در یکصد هزار نفر در سال بود. 62 درصد موارد سرطان در مردان و 38 درصد در زنان گزارش شد. در مجموع در هر دو جنس سرطان پوست با 8/22%، سرطان معده با 5/20%، سرطان مری با 8/12%، سرطان مثانه با 5/7% و ریه و برونش با 9/4% سرطانهای شایع بودند. در مردان شایعترین سرطانها به ترتیب شامل معده، پوست، مری، مثانه، ریه، پروستات، کولورکتال و در زنان پوست، مری، معده، پستان و کولورکتال بود. بیشترین میزان بروز سرطان در گروه سنی بالای 75 سال گزارش گردید. بیشترین سرطان پوست از نظر هیستولوژی بازال سل کارسینوما، معده آدنوکارسینوما و مری اسکواموس سل کارسینوما بود. نتیجه گیری: از نظر هیستولوژی تفاوتی در انواع سرطان در این مطالعه با دیگر مناطق مشاهده نشد. سیمای اپیدمیولوژیک سرطان در استان کردستان تفاوتهایی با وضعیت آن در کشور دارد که لازم است مورد بررسی بیشتری قرار گیرد. وصول مقاله: 7/9/84 اصلاح نهایی: 24/8/85 پذیرش مقاله: 5/9/85