مطالعه تغییرات زمانی-مکانی غلظت فلزات سنگین (روی، مس، نیکل، سرب، کادمیم و جیوه) در آب سواحل ایرانی حوزه جنوبی دریای خزر
چکیده
این مطالعه به بررسی غلظت شش فلز سنگین (روی، مس، نیکل، سرب، کادمیم و جیوه)در آب سواحل ایرانی حوزه جنوبی دریای خزرطی چهار فصل درهشت نیم خط عمو دبر ساحل (آستارا،انزلی،سفید رود،تنکابن،نوشهر،بابلسر،امیرآبادوبندرترکمن) در سال 1389 پرداخت. تعداد 93 نمونه آب دراعماق 10، 50 و 100 متری جمع آوری گردید. نمونه ها پس از آماده سازی (استخراج و عمل تغلیظ) به روش استاندارد با دستگاه جذب اتمی اندازه گیری گردید. نتایج نشان داد که حداکثر میانگین فلزات روی، نیکل، سرب و جیوه در فصل بهار و عنصر کادمیم در زمستان بودهاست. همچنین غلظت اکثر فلزات در نواحی غربی و مرکزی نسبت به ناحیه شرقی این حوزه بالاتر بود.میانگین سالانه فلزات نیکل، سرب، کادمیم، روی و جیوه درآب به ترتیب برابر59/0±10/2، 18/0±64/1، 10/0±68/0،01/0±11/0میلی گرم بر لیتر و40/0±30/3 میکروگرم بر لیتر و سطح و درصد فلزات مختلف در آب بدین ترتیب(0/1 درصد)>hg(5/2 درصد)zn>(0/15 درصد)cu> (1/39درصد)pb> (3/46 درصد)niبوده است. اکثر فلزات ضروری ونیم ضروری(zn, cu, ni) و غیرضروری (pb,cd, hg) در آب بیش از استانداردهای anzecc، mpl و ukmpa بودکه بیانگر آلوده بودن این منطقه با این فلزات می باشد.در سال های مختلفنیز غلظت اکثر عناصر آنالیز شده (عناصر ضروری و غیرضروری) در حوزه جنوبی دریای خزر فراتر از حد مجازهای اعلام شده بود. همچنین از همبستگی بین پارامترهای محیطی و فلزات می توان به این نتیجه رسید که علاوه بر منابع وجود مختلف فلزات،رفتار متفاوت بیوژئوشیمیایی بر غلظت آنها تاثیرگذار بودهاست.