بررسی تغییرات زمانی و مکانی سطح دریای خزر بین سال های ۱۹۹۲ تا ۲۰۱۱ با استفاده از داده های سه ماهواره t/p،jason۱ و jason۲
چکیده
برای بررسی تغییرات سطح دریای خزر، داده های ارتفاع سطح دریا (ssh (sea surface height)) اندازه گیری شده توسط ماهواره های ارتفاع سنجی topex/poseidon، jason1 و jason2 بین سال های 1992 و 2011 مورد استفاده قرار گرفت. این داده ها در بین سال های 1992 تا 2002 مربوط به t/p، سال های 2002 تا 2008 مربوط به jason1 و سال های 2008 تا 2011 مربوط به jason2 می باشند. در نهایت بر روی دریای خزر تعداد 9 گذر (pass) و در هر گذر به طور متوسط 680 دور (cycle) در طول تقریباً 19 سال داده برداری صورت گرفته است. با توجه به این که مدار این ماهواره ها در زمان های اشاره شده منطبق بر هم است، امکان تشکیل سری های زمانی مربوط به این سال ها برای نقاط وجود دارد. این سری های زمانی در نقاط واقع بر امتداد گذر ماهواره ها و همچنین در نقاط تقاطع (crossover) گذرهای صعودی و نزولی تشکیل گردیدند و آنالیز طیفی کمترین مربعات این سری های زمانی انجام شد. برای مقایسه و بررسی بیشتر تغییرات سطح دریای خزر، سری های زمانی حاصل از ایستگاه های جزرومدسنجی نکا و بندرانزلی مورد استفاده قرار گرفت. ضریب همبستگی بین سری های زمانی حاصل از جزرومدسنج ها (tide gauge) و یک سری زمانی مربوط به نقطه ای در داخل دریا حاصل از ارتفاع سنجی به ترتیب برابر 6663/0 و 8198/0 برای انزلی و نکا و ضریب همبستگی سری های زمانی نکا و بندرانزلی 7919/0 به دست آمد. با انجام آنالیز طیفی روی این سری ها، پریود 1 ساله در همه طیف ها مشاهده شد، اما بعضی پریودها مانند 7/6 سال در سری نکا و ارتفاع سنجی دیده شد که در سری بندرانزلی قابل رویت نیست، که دلیل فیزیکی قابل توجیهی برای آن ها وجود ندارد. بین سال های 1992 تا 2011 کاهش 5/2 سانتی متری در کل منطقه دیده می شود.