بررسی اثر سیاست قیمت گذاری محصولات کشاورزی بر ارزش اقتصادی آب (مطالعۀ موردی: زراعت چغندرقند در شهرستان نیشابور)
چکیده
تعیین قیمت آب معادل ارزش اقتصادی آن، نقش عمده ای در مدیریت تقاضای آب، به ویژه در شرایط بحران کم آبی اخیر دارد. قیمت محصول، جزئی اساسی در تعیین ارزش اقتصادی آن است؛ بنابراین، اتخاذ سیاست های حمایتی صحیح در زمینة قیمتگذاری محصولات، اهمیت ویژه ای دارد. در این راستا، هدف از مطالعة حاضر تحلیل اثر سیاست قیمت تضمینی محصول چغندرقند بر ارزش واقعی آب و تخصیص بهینة آن در شهرستان نیشابور است. بهاین منظور، ابتدا فرم تابعی مناسب و منطبق بر فناوری تولید این محصول براساس معیارهای اقتصادسنجی با استفاده از اطلاعات مربوط به 95 کشاورز در سال 1389- که با روش نمونه گیری دومرحله ای انتخاب شدند- تعیین و تولید نهایی آب محاسبه شد. سپس ارزش اقتصادی آب، با درنظرگرفتن قیمت های تضمینی مختلف در چند سناریو تحلیل شد. نتایج این مطالعه نشان می دهد تابع تولید ترانسلوگ بهترین فرم تابعی است. ارزش اقتصادی آب براساس قیمت های سال 1389، معادل 5/1430 ریال به ازای هر مترمکعب برآورد شد که تفاوت عمده ای با قیمت پرداختی کشاورزان دارد. همچنین، نتایج بیانگر آن است که اعمال قیمت های تضمینی مختلف برای چغندرقند، به تفاوت های شایان توجهی در ارزش اقتصادی آب منجر می شود؛ بنابراین، برای افزایش بازدهی مصرف آب، قیمت تضمینی محصولات کشاورزی باید با احتیاط بیشتری تعیین شود تا با انعکاس ارزش واقعی آب، از اتلاف آن جلوگیری شود.