بررسی فراهنجاری معنایی در اشعار غادۃ السّمّان
چکیده
غادۃ السّمّان یکی از شاعران تأثیرگذار جهان عرب است که بیشتر آثار وی به چندین زبان زندهی دنیا ترجمه شده است. یکی از شگردهایی که این شاعر برای گسترش بعد معنایی و شاعرانه کردن سخن خود به کار برده، آشنایی زدایی(فراهنجاری) معنایی است. به باور فرمالیستها در درک انسان از جهان پیرامون، فرایند عادت جریان دارد. عادت کردن انسان به محیط پیرامون موجب میشود که بسیاری از پدیدهها از نگاه دقیق انسان دور بماند و درک حسی انسان از زندگی مختل شود. آشنایی زدایی با فاصله انداختن میان انسان و این عادتها، فضایی برای درنگ و لذت ادبی مخاطب پدید میآورد و ادراک حسی انسان را دوباره سامان میبخشد. یکی از مهمترین گونههای آشناییزدایی، فراهنجاری معنایی است. غادۃ السّمّان برای آشناییزدایی معنایی در اشعار خود، از صور خیال و آرایههای معنوی بهرهی فراوان برده است. در مقالهی پیش رو، گونههای مختلف فراهنجاری معنایی در چهار منظومهی این شاعر (غمنامهای برای یاسمنها؛ ابدیت، لحظهی عشق؛ زنی عاشق در میان دوات؛ در بند کردن رنگین کمان) و حوزههای بسترساز این فراهنجاریها بررسی شده است. این پژوهش به صورت کمّی- کیفی انجام شده و نمونهها از راه جست وجوی کتابخانهای گردآوری شده است.