مقاله

برآورد قابلیت ترکیب پذیری و اثرات ژنی در ژنوتیپ های برنج

حسین رحیم سروش، بابک ربیعی

چکیده

تعداد پنج رقم اصلاح شده برنج به عنوان لاین با سه رقم بومی برنج به عنوان تستر در سال 1381 به روش لاین× تستر (3×5) با یکدیگر تلاقی داده شدند. در سال بعد، 15 هیبرید حاصل همراه با 8 ژنوتیپ والدی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه آزمایشی موسسه تحقیقات برنج (رشت) مورد مطالعه قرار گرفتند. هدف از این تحقیق برآورد قابلیت ترکیب پذیری عمومی و خصوصی و تعیین نحوه کنترل ژنتیکی 10 صفت زراعی و کیفی بود. تجزیه واریانس ژنوتیپ ها، والدین و تلاقی ها براساس روش لاین× تستر برای کلیه صفات به جز عملکرد دانه برای تلاقی ها در سطح احتمال 5 و 1 درصد معنی دار بود. تجزیه قابلیت ترکیب پذیری عمومی (gca) نشان داد که ارقام کادوس و غریب از نظر عملکرد دانه و ارقام کادوس، هاشمی، نعمت و لاین 830 از نظر طول و شکل دانه دارای gca مثبت و معنی دار بودند که نشان دهنده قابلیت انتقال مطلوب این صفات توسط ارقام مذکور بوده است. ارقام کادوس و حسنی برای صفت تعداد روز تا 50 درصد گلدهی و ارتفاع بوته دارای gca منفی و معنی دار بوده و می توانند سبب کوتاهی دوره رشد (زودرسی) و پاکوتاهی در نتاج شوند. تلاقی غریب/ir50 دارای قابلیت ترکیب پذیری خصوصی (sca) مثبت و معنی دار برای صفت عملکرد دانه و تلاقی های هاشمی/ir28، غریب/کادوس و حسنی/ لاین 830 دارای sca مثبت و معنی دار برای تعداد پنجه بودند. برای صفت شکل دانه سهم واریانس افزایشی بسیار بیشتر از واریانس غالبیت بود که نشان می دهد این صفت بوسیله اثر افزایشی ژنها کنترل می شود و بنابراین می تواند به نتاج منتقل شود. برای صفاتی مانند تعداد دانه پر و پوک در خوشه، طول دانه، ارتفاع بوته و به ویژه تعداد پنجه در بوته، سهم واریانس افزایشی کم و سهم واریانس غالبیت قابل توجه بود. بنابراین از صفات مذکور می توان در برنامه تولید واریته های برنج هیبرید استفاده نمود.

اسناد مشابه

  • برآورد قابلیت ترکیب پذیری و اثرات ژنی در ژنوتیپ های برنج

    مقاله۲۰۱۰علوم گیاهان زراعی ایرانبابک ربیعی، حسین رحیم سروش

    تعداد پنج رقم اصلاح شده برنج به عنوان لاین با سه رقم بومی برنج به عنوان تستر در سال 1381 به روش لاین× تستر (3×5) با یکدیگر تلاقی داده شدند. در سال بعد، 15 هیبرید حاصل همراه با 8 ژنوتیپ والدی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار در مزرعه آزمایشی موسسه تحقیقات برنج (رشت) مور

  • برآورد قابلیت ترکیب پذیری و اثرهای ژنی صفات زراعی در تعدادی

    مقالهتولید محصولات زراعی و باغیفاطمه حسن­زاده، f. hassanzadeh tabriz university, tabriz, iran.دانشگاه تبریز محمود تورچی، m. toorchi tabriz university, tabriz, iran.دانشگاه تبریز محمد مقدم واحد، m. moghadam vahed tabriz university, tabriz, iran.دانشگاه تبریز سعید اهری­زاد

    های اینبرد و نیز اجزای واریانس ژنتیکی برای خصوصیات مختلف زراعی است. بدین منظور 20 هیبرید حاصل از تلاقی پنج لاین از ترکیب­پذیری عمومی بهتری برخوردار بودند. دو ترکیب 26r52 و × بالاترین ترکیب­پذیری خصوصی را داشتند. نتایج این بررسی نشان داد که به دلیل وجود تنوع ژنتیکی در مواد ژنتیکی

  • خصوصیات ژنتیکی و قابلیت ترکیب پذیری واریته ها ی برنج (oryza sativa L.)

    مقاله۱۹۹۴مجله علوم کشاورزی ایرانرحیم هنرنژاد

    شش واریته ایرانی برنج در سال 1368 به صورت دی آلل کامل تلاقی داده شدند و والدها و هیبریدهای نسل f1 در سال 1369 به صورت طرح بلوکهای کامل تصادفی از نظر 6 صفت کمی ارزیابی شدند. نتایج حاصل به علت فقدان بذر بعضی از تلاقیهای معکوس به صورت یک طرح نیمه دی آلل مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار

  • خصوصیات ژنتیکی و قابلیت ترکیب پذیری واریته ها ی برنج (oryza sativa l.)

    مقاله۱۹۹۴مجله علوم کشاورزی ایرانرحیم هنرنژاد

    شش واریته ایرانی برنج در سال 1368 به صورت دی آلل کامل تلاقی داده شدند و والدها و هیبریدهای نسل f1 در سال 1369 به صورت طرح بلوکهای کامل تصادفی از نظر 6 صفت کمی ارزیابی شدند. نتایج حاصل به علت فقدان بذر بعضی از تلاقیهای معکوس به صورت یک طرح نیمه دی آلل مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار

  • برآورد قابلیت ترکیب پذیری و اثرهای ژنی صفات زراعی در تعدادی

    مقاله۲۰۱۶تولید محصولات زراعی و باغیفاطمه حسنزاده، محمود تورچی، محمد مقدم‌واحد، سعید اهریزاد

    های اینبرد و نیز اجزای واریانس ژنتیکی برای خصوصیات مختلف زراعی است. بدین‌منظور 20 هیبرید حاصل از تلاقی پنج لاین از ترکیبپذیری عمومی بهتری برخوردار بودند. دو ترکیب 26R52 و × بالاترین ترکیبپذیری خصوصی را داشتند. نتایج این بررسی نشان داد که به‌دلیل وجود تنوع ژنتیکی در مواد ژنتیکی اص

  • برآورد هتروزیس صفات کمی و قابلیت ترکیب پذیری برخی ژنوتیپ-های جو

    مقالهiran agricultural researchs. pesaraklu، gorgan university of agricultural sciences and natural resources h. soltanloo، gorgan university of agricultural sciences and natural resources s.s. ramezanpour، gorgan university of agricultural sciences and natural resources m. kalatearabi

    چکیده- جو (hordeum vulgare l.) یکی از مهم­ترین غلات جهان است که بعنوان غذای دام و انسان و تهیه جو مالت مورد استفاده قرار می­گیرد. کاربرد هیبریداسیون در جو روشی برای بهبود بهره­وری و گامی مهم در برنامه­های به­نژادی برای شناسایی والدین شایسته با gca و sca بالا برای عملکرد دانه و به