شبیه سازی رسوب معلق روزانه و بررسی تأثیر تغییر کاربری اراضی بر آن در حوزه آبخیز گل گل، ایلام
چکیده
در این مطالعه توانایی مدل هیدرولوژیکی-توزیعی wetspa در شبیهسازی غلظت رسوب معلق در گام زمانی روزانه با استفاده از دادههای اقلیمی یک دوره آماری هفت ساله شامل: بارش، دما، تبخیر، دبی و رسوب معلق و استفاده از سه نقشه مرجع dem، بافت خاک و کاربری اراضی با اندازه سلول 25 متری مورد بررسی قرار گرفت. همچنین با اجرای مدل با تغییر نقشه کاربری، تأثیرات تغییر کاربری اراضی روی تغییرات رسوب حوزه آبخیز گلگل به منظور برنامهریزی و مدیریت حوزه آبخیز بررسی شد. نتایج نشان داد که مدل wetspa قابلیت مناسبی در شبیهسازی غلظت رسوب معلق را در گام زمانی روزانه دارا میباشد. به طوری که معیار ارزیابی ناش-ساتکلیف برای شبیهسازی غلظت رسوب معلق 45/67 درصد به دست آمد، که نتیجه قابل قبولی میباشد، همچنین نتایج نشان داد که با تغییر کاربری اراضی جنگلی و کشت آبی-باغی از سال 1988 تا 2013 روند کاهشی بهترتیب به میزان 502/3322 و 386/3934 هکتار و اراضی مرتعی و کشت دیم روند افزایشی بهترتیب به میزان 99/3942 و 9/3313 هکتار را نشان میدهند. نتایج نشان داد که میانگین رسوب روزانه، رسوب ویژه سالانه و آورد رسوب سالانه با تغییر کاربری از سال 1988 تا 2013 افزایش یافته است. نتایج حاصل از آنالیز آماری هم نشان داد که تغییر کاربری اراضی در سطح معنیداری یک درصد بر غلظت رسوب معلق در منطقه مورد مطالعه تأثیر دارد، به طوری که میانگین رسوب سالانه از 141/1 گرم بر لیتر در سال 1988 به 171/1 گرم بر لیتر در سال 2013 رسید، که به طور متوسط در هر هکتار باعث افزایش 8189/63 کیلوگرم رسوب شده است.