مدل علی روابط جهت گیری هدف و فرسودگی تحصیلی: نقش واسطه ای خودکارامدی و اهمال کاری تحصیلی

محمد حسن صیف، mohammad hassan seif assistant professor, department of educational sciences, school of educational sciences & psychology ,payame noor university, tehran, iran .دکتری علوم تربیتی، استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران احمد رستگار، ahmad rastegar assistant professor, department of educational sciences, school of educational sciences & psychology ,payame noor university, tehran, iran .دکتری علوم تربیتی، استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران راحله ارشادی، raheleh ershadi msc in educational sciences, department of educational sciences, payame noor university of tehran, tehran, iranکارشناسی ارشد علوم تربیتی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران سعید مظلومیان، saeed mazloumian assistant professor, department of educational sciences, school of educational sciences & psychology ,payame noor university, tehran, iran .دکتری علوم تربیتی، استادیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده

زمینه و هدف: محققان به این حقیقت دست یافته اند که دانشجویان دوره های مختلف رشته پزشکی مانند دانشجویان دور های تخصصی و کارآموزان تخصص های گوناگون، مستعد فرسودگی می باشند و مطالعات اخیر، ارتباط میزان بالای فرسودگی را با مشکلات جدی سلامت روان نشان داده اند. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر فرسودگی تحصیلی در میان دانشجویان رشته پزشکی انجام شد و تلاش گردید تا با بررسی عواملی مانند جهت گیری هدف و ابعاد آن، خودکارامدی تحصیلی و اهمال کاری تحصیلی در قالب مدل علی، روابط بین این متغیرها را مورد آزمون قرار دهد. روش کار: برای انجام این مطالعه، 174 دانشجوی رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شیراز (98 نفر در مقطع بالینی و 76 نفر در مقطع پره بالینی) بر اساس فرمول cochran و به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند و پرسش نامه های فرسودگی تحصیلی maslach (maslach burnout inventory یا mbi)، جهت گیری هدف‏ elliot‏ و ‏mcgregor‏، خودکارامدی تحصیلی midgley‎ و اهمال کاری سواری را تکمیل نمودند. داده ها با استفاده از روش تحلیل مسیر و ضریب همبستگی pearson مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: بر اساس یافته های پژوهش، فرسودگی تحصیلی با متغیرهای اهمال کاری و جهت گیری عملکرد گریزی رابطه مثبت و معنی داری داشت، اما با متغیرهای جهت گیری تبحری، عملکرد گرایشی و خودکارامدی رابطه منفی معنی داری را نشان داد. همچنین، مشخص شد که جهت گیری هدف از طریق اهمال کاری تحصیلی و خودکارامدی تحصیلی، دارای اثر غیر مستقیمی بر فرسودگی تحصیلی بود. میزان واریانس تبیین شده فرسودگی تحصیلی، 61/0 به دست آمد. نتیجه گیری: با توجه به اثرات معنی دار ابعاد جهت گیری هدف و خودکارامدی تحصیلی بر اهمال کاری و فرسودگی تحصیلی، پیشنهاد می شود دست اندرکاران تعلیم و تربیت شرایط را به گونه ای ترتیب دهند که موجب بالاتر رفتن احساس توانمندی دانشجویان در زمینه های یادگیری و تحصیل شود تا در نتیجه آن، بیش از پیش مشغول وظایف تحصیلی خود شوند و از دچار شدن به فرسودگی تحصیلی اجتناب نمایند.