تحلیل عوامل موثر بر توسعه کشت کلزا در شهرستان های تبریز و مرند، ایران
چکیده
مطالعه حاضر با هدف شناساییو تحلیل عوامل موثر بر توسعه کشت کلزا در شهرستانهای تبریز و مرند انجام شده است. دادههای مقطعی 372 کشاورز توسط پرسشنامه جمعآوری و توسط مدل سانسورشده تحلیل گردید. به دلیل ضعف مدل توبیت در تفکیک عوامل موثر بر پذیرش و عوامل موثر بر میزان پذیرش، مدل هکمن برای تفکیک سهم هردسته از این عوامل به کار رفت. نتایج برآورد مدل پروبیت در مرحله اول روش هکمن نشان داد که مالکیت ماشینآلات تاثیر مهمی بر پذیرش کلزا داشت چنانچه با افزایش 1% مالکیت ماشینآلات، احتمال پذیرش کشت کلزا 158/0 درصد افزایش یافت. تماسبا مروجان، سهم درآمد مزرعهای، سطح تحصیلات و تجربه کشاورز اثر مثبت بر احتمال پذیرش کلزا داشته و سن و تعداد قطعات زمین زراعی هر کشاورز نیز اثر منفی بر احتمال کشت کلزا داشتند. معنیداری نسبت معکوس میلز نشان میدهد که عوامل موثر بر شروع به کشت با عوامل موثر بر میزان کشت کلزا یکی نیستند. نتایج تخمین مرحله دوم هکمن نشان داد که مبلغ وام، سود نسبی کلزا و تعداد نیروی کار خانوادگی اثر مثبت و هزینه ماشینآلات و فاصله زمین زراعی تا جاده در هر هکتار اثر منفی روی میزان سطح زیر کشت کلزا داشتند. سود نسبی موثرترین عامل بود به نحوی که 1% افزایش در سود نسبی منجر به 342/0 درصد افزایش در کشت کلزا میشد.