بررسی مقایسه‏ ای بروز سیکلین d۱ در لیکن پلان و کارسینومای سلول سنگفرشی دهان به روش ایمونوهیستوشیمی

معصومه معصومه زرگران، massoumeh zargaran assistant professor, dental research center, dep of oral & maxillofacial pathology, school of dentistry, hamadan university of medical sciences, hamadan, iranاستادیار، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، گروه آسیب شناسی دهان، فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران شکوفه شکوفه جمشیدی، shokoofeh jamshidi assistant professor, dental research center, dep of oral & maxillofacial pathology, school of dentistry, hamadan university of medical sciences, hamadan, iranاستادیار، مرکز تحقیقات دندانپزشکی، گروه آسیب شناسی دهان، فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی همدان (hamadan university of medical sciences) آذر آذر برادران، azar baradaran associate professor of oral & maxillofacial pathology, al zahra medical center, isfahan university of medical sciences, isfahan, iranدانشیار آسیب شناسی دهان، فک و صورت، مرکز پزشکی الزهرا، دانشگاه علوم پزشکی اصفهانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی همدان (hamadan university of medical sciences) عباس عباس مقیم بیگی، abbas moghimbeigi associate professor , research center for modeling of noncommunicable disease, dept of biostatistics & epidemiology, school of public health, hamadan university of medical sciences, hamadan, iranدانشیار، مرکز تحقیقات مدل سازی بیماری های غیر واگیر، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایرانسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی اصفهان (isfahan university of medical sciences) مهرناز مهرناز علی خاصی، mehrnaz alikhassi assistant professor, dept of oral & maxillofacial pathology, school of dentistry, qazvin university of medical sciences, qazvin, iranاستادیار، گروه آسیب شناسی دهان، فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی قزوینسازمان اصلی تایید شده: دانشگاه علوم پزشکی همدان (hamadan university of medical sciences)

چکیده

مقدمه: لیکن پلان دهانی (olp) به عنوان ضایعه‏ای با قابلیت تبدیل شدن به کارسینوم سلول سنگفرشی دهان (oscc) پیشنهاد گردیده است. اما پتانسیل بدخیمی این ضایعه و ارتباط آن با oscc مورد اختلاف نظر می‏باشد. از آنجا که تکثیر کنترل نشده سلولی شاخص وقوع تغییر بدخیمی به شمار می‏رود، هدف از مطالعه حاضر مقایسه بروز سیکلین d1 در ضایعات olp و oscc بود. مواد و روش‏ها: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی با استفاده از رنگ آمیزیایمونوهیستوشیمی به دو شیوه کمی و نیمه کمی بروزسیکلین d1 در سه گروه هیپرپلازی اپی تلیالی، olp و oscc هریک با 21 نمونه بررسی گردید. در تحلیل داده ها از آزمون های آنالیز واریانس، کروسکال والیس، من ویتنی و کای دو استفاده شد (05/0α=) یافته‏ها: در روش کمی بروز سیکلین d1 در هیپرپلازی اپی تلیالی، olp و oscc به ترتیب برابر 00/6±69/13، 53/3±38/28 و 49/14±94/66 درصد بود. در روش نیمه کمی تعداد سلول‏های رنگ گرفته در هیپرپلازی اپی تلیالی و olp کمتر از 35% و در oscc بیشتر از 35% بود. مقایسه کمی و نیمه کمی بروز سیکلین d1 بین سه گروه و به صورت دو به دو بین گروه‏ها دارای تفاوت معنی‏دار بود (05/0(pنتیجه­گیری: نتایج نشان داد تکثیر سلولی در olp به طور معنی‏داری کمتر از oscc می­باشد و ارتباطی بین این دو وجود ندارد، گرچه پیش‏بدخیم بودن olp را نیز به صورت قطعی رد نمی­کند. به نظر می‏رسد افزایش تکثیر سلولی ممکن است با وقوع تغییر بدخیمی در olp مرتبط باشد. از این رو پیگیری مستمر ضایعه را می‏طلبد.