مدل برنامه ریزی چند محصولی و چند دوره ای خرید - تولید - توزیع در زنجیره تأمین با پارامترهای فازی
چکیده
در این مقاله، مدل سازی مسئله یکپارچه خرید - تولید - توزیع در قالب برنامه ریزی عدد صحیح مختلط فازی ارائه شده است. با توجه به نبود قطعیت های موجود در مسائل واقعی، پارامترها ی تقاضا، ظرفیت و هزینه که ممکن است مقادیر آنها در دسترس نباشند یا به دقت معلوم نباشند، به شکل اعداد فازی ذوزنقه ای در نظر گرفته شدند. در ادامه، دو روش رتبه بندی اعداد فازی برای تبدیل مدل فازی به مدل قطعی و حل آن به کار رفته است. برای اعتبار سنجی مدل پیشنهادی، مثال هایی با ابعاد مختلف توسط داده های تصادفی ایجاد شد و در دو حالت قطعی و فازی آزمایش شد. نتایج محاسباتی حاصل از حل مدل، نشان داد در مدل فازی به دلیل استفاده از روش ?-cut نسبت به مدل قطعی، مدل انعطاف پذیرتر شده و مقدار تابع هدف کمتری دارد. نبود قطعیت در پارامتر هایی مانند تقاضا، ظرفیت و هزینه ها سبب می شوند دامنه تغییرات پارامترها در مدل فازی انعطاف پذیرتر باشد و در فضای جواب انعطاف پذیر، مناسب ترین ترکیب تولید، از بین ? برش های مختلف انتخاب شود؛ در حالی که در شرایط قطعیت، به دلیل قطعی بودن مقادیر پارامترها، اجازه انعطاف پذیری به مقادیر پارامترهای مدل داده نمی شود، در نتیجه فضای جواب محدود شده و موجب افزایش مقدار تابع هدف می شود. مدل فازی علاوه بر نزدیک بودن به محیط واقعی، سبب می شود مدیران بر اساس درجه نبود قطعیت، از شرایط محیط واقعی، نسبت به میزان ریسک پذیری یا ریسک گریزی خودشان تصمیم گیری کنند و بر اساس آن، نسبت به استراتژی ترکیب تولید مورد نظر خود اقدام کنند. همچنین نتایج مدل پیشنهادی، موازنه کاهش درجه نبود اطمینان و افزایش هزینه ها را برای مدیران نشان می دهد. علاوه بر نتایج ذکر شده، محاسبات نشان داد، فازی بودن مدل، افزایش قابل توجهی در پیچیدگی محاسبات و زمان حل مسئله به وجود نمی آورد.