تخمین تقاضای فیلم سینمایی در ایران
چکیده
صنعت سینما یکی از اجزای اصلی توسعهی فرهنگ محسوب می شود، توسعهی صنعت سینما نیازمند شناخت ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. این مقاله به مطالعهی ویژگی های اقتصادی این صنعت می پردازد. در این راستا لازم است عوامل تعیین-کنندهی تقاضای فیلم سینمایی، تعیین شده و حساسیت متغیرهای مؤثر آن بررسی شود. همچنین محاسبهی این کشش ها دارای کاربردهای مفیدی در سیاستگذاری های اقتصادی است، تا بدین ترتیب به برنامه ریزی های کارآمدی از نظر فرهنگی و اقتصادی در کشور و به-دنبال آن در منطقه و بازارهای جهانی دست یافت. در این مقاله ابتدا با تکیه بر مبانی نظری و با کمک مطالعات تجربی، عوامل مؤثر بر تقاضای فیلم سینمایی در ایران طی سال های 1380 تا 1387 در 28 استان کشور با استفاده از داده های ترکیبی، بررسی و سپس تقاضای تماشای فیلم با تفکیک به دو نوع فیلم ایرانی و خارجی با استفاده از داده های سری زمانی و با روش حداقل مربعات معمولی برای سال های 1350-1387 تخمین زده شده است. نتایج تخمین با روش داده های ترکیبی نشان می دهد که تقاضای فیلم سینمایی، رابطهی مستقیم با درآمد واقعی افراد و رابطهی معکوس با قیمت واقعی بلیط سینما دارد. همچنین افزایش تعداد دستگاه های تلویزیون، رایانه و دستگاه های پخش vcd و dvd، تأثیر کاهشی در تعداد تماشاچیان فیلمهای سینمایی دارد، نتایج تخمین با استفاده از داده های سری زمانی نیز نشان داد که تقاضای تماشای فیلم خارجی در مقایسه با تقاضای تماشای فیلم ایرانی، نسبت به تغییرات قیمت بلیط و همچنین تغییرات نرخ سواد حساسیت بیشتری از خود نشان داده است. طبقه بندی jel: 23c، 82l، 11z
نویسندگان و وابستگی سازمانی
- انیسه نیک روان — کارشناس ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه تربیت مدرس
- لطفعلی عاقلی کهنه شهری — استادیار اقتصاد پژوهشکدهی اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس