ارزیابی مدیریت پایدار اراضی کشاورزی استان آذربایجان شرقی (مطالعه موردی شهرستان ملکان)
چکیده
هدف پژوهش حاضر ارزیابی مدیریت پایدار اراضی کشاورزی در شهرستان ملکان میباشد. جامعه آماری شامل کشاورزان گندمکار بود که 162 نفر به روش نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای انتخاب شدهاند. ابزار تحقیق پرسشنامهای بود که روایی آن بر اساس نظرات اساتید دانشگاه و کارشناسان جهاد کشاورزی شهرستان ملکان و پایایی آن از طریق ضریب آلفای کرونباخ (71/0) تأیید شد. روش سنجش پایداری نیز مبتنی بر ساخت شاخص ترکیبی به تفکیک مؤلفههای ششگانه مدیریت پایدار اراضی بود. نتایج ارزیابی سطح پایداری مدیریت اراضی مشخص کرد که 1/19 درصد از کشاورزان در وضعیت ناپایدار، 34 درصد نسبتاً ناپایدار، 5/26 درصد نسبتاً پایدار و 4/20 درصد در وضعیت پایدار قرار داشتند. نتایج ضریب همبستگی نشانداد که ارتباط مثبت و معنیداری بین متغیرهای سن و سابقه کار با مؤلفههای پایایی و قابلیت پذیرش، میزان زمین و درآمد کشاورزی با مؤلفههای پایایی، قابلیت پذیرش و دانش فنی، عملکرد گندم و میانگین مصرف کود شیمیایی با مؤلفه امنیت، تعداد قطعات اراضی با مؤلفه قابلیت پذیرش و میزان استفاده از ماشینآلات با مؤلفههای بهرهوری، پایایی، قابلیت پذیرش و دانش فنی وجود داشت. همچنین ارتباط منفی و معنیداری بین متغیرهای درآمد غیرکشاورزی با مؤلفه بهرهوری و مصرف سموم شیمیایی با مؤلفه حفاظت دیده شد.