عوامل و شدت بیماری پوسیدگی خشک سیب زمینی در انبارهای اردبیل و ارزیابی مقاومت ارقام
چکیده
مقدمه: پوسیدگی خشک از بیماری های مهم سیب زمینی جهت نگهداری در انبار محسوب می شود. این پژوهش به منظور ارزیابی شدت بیماری پوسیدگی خشک در انبارهای شهرستان اردبیل، شناسایی قارچ های مسبب بیماری و ارزیابی مقاومت چهار رقم سیب زمینی به این بیماری انجام شد. مواد و روشها: در این پژوهش 39 انبار در شهرستان اردبیل بررسی و در مجموع 150 نمونه بیمار جمع آوری شدند. شدت آلودگی هر انبار و درصد فراوانی غده های پوسیده با انتخاب 3 گونی 50کیلویی سیب زمینی و شمارش تعداد غده های پوسیده تعیین شد. سپس جداسازی و خالص سازی قارچ ها انجام گرفت. به منظور ارزیابی عکس العمل پنج رقم سیب زمینی به چهار گونه فوزاریوم و تعیین رقم مقاوم به بیماری، آزمایشی با چهار تکرار در قالب طرح فاکتوریل انجام شد. جدایه ها به روش تلقیح سوسپانسیون کنیدیوم به برش های غده سیب زمینی مایه زنی شدند. حساسیت غده ها نسبت به عوامل بیماری پس از گذشت چهار روز از مایه زنی در شرایط تاریکی و حرارت 25 درجه سانتی گراد بررسی شد. نتایج: چهار گونه فوزاریوم به نام های فوزاریوم اکسیسپوروم، فوزاریوم پوآ، فوزاریوم سولانی و فوزاریوم اسپوروتریکیویدس به عنوان عوامل بیماری زای سیب زمینی در شهرستان اردبیل شناسایی شدند. بین گونه های فوزاریوم بررسی شده از نظر قدرت بیماری زایی، اختلاف معنی دار وجود نداشت. عکس العمل ارقام نسبت به گونه های مختلف فوزاریوم آزمون شده متفاوت بود. رقم بورن دارای کمترین میزان آلودگی (5/12درصد) و رقم سبلان دارای بیشترین میزان آلودگی (87/98درصد) بود. رقم سبلان به همراه ارقام خاوران، آگریا و لاین 3970093 بیشترین حساسیت را نسبت به گونه های مختلف قارچ فوزاریوم بررسی شده داشتند. بحث و نتیجهگیری: براساس نتایج، رقم بورن به عنوان مقاوم ترین و ارقام سبلان، خاوران، اگریا و لاین هیبرید 3970093 به عنوان حساس ترین ارقام به پوسیدگی خشک ناشی از گونه های فوزاریوم معرفی می شوند.