بررسی بهترین روش استخراج ترکیبات فنلی موجود در گیاه سرخارگل

هما حاجی مهدی پور، h hajimehdipoor department of pharmacognosy, food and drug control laboratories and food and drug laboratory research center, moh & me, tehran, iranگروه فارماکوگنوزی و عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو، تهران مهناز خانوی، m khanavi department of pharmacognosy, faculty of pharmacy, tehran university of medical sciences, tehran, iran tel: +98-21-66954706, fax: +98-21-66461178تهران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشکده داروسازی، گروه فارماکوگنوزی تلفن: 66954706 (021)، نمابر: 66461178 (021) مریم شکرچی، m shekarchi department of medicinal chemistry, food and drug control laboratories and food and drug laboratory research center, moh & me, tehran, iranگروه شیمی دارویی و عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو، تهران زهرا عابدی، z abedi herbal drugs department, food and drug control laboratories and food and drug laboratory research center, moh & me, tehran, iranمرکز تحقیقات آزمایشگاهی غذا و دارو، تهران مرتضی پیرعلی همدانی، m pirali hamedani department of medicinal chemistry, faculty of pharmacy, tehran university of medical sciences and medicinal plants research center, tehran, iranگروه شیمی دارویی و عضو هیأت علمی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی تهران و مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، تهران

چکیده

مقدمه: سرخارگل گیاهی است که از دیرباز در طب سنتی مورد مصرف بوده است. امروزه تحقیقات وسیعی روی این گیاه انجام شده و مشخص شده است که این گیاه باعث تحریک سیستم ایمنی بدن می شود. گیاه شامل ترکیبات متعددی مثل فلاونوئیدها، ترکیبات فنلی و ایزوبوتیل آمیدها است. ترکیبات فنلی یکی از مهم ترین دسته ترکیباتی هستند که اثرات محرک سیستم ایمنی آن ها اثبات شده است. بنابراین تعیین روشی برای استخراج بهینه این مواد از گیاه امری ضروری است. هدف: در این تحقیق اثرات حلال، روش استخراج، اندازه ذره ای گیاه و نسبت گیاه به حلال در استخراج ترکیبات فنلی گیاه سرخارگل مورد بررسی قرار گرفته است. روش بررسی: به منظور تعیین بهترین حلال برای استخراج فنل ها، حلال های مختلف قطبی و غیرقطبی از هگزان تا آب اسیدی مورد آزمایش قرار گرفتند. به علاوه روش های ماسراسیون، سونیکاسیون، پرکولاسیون، استخراج گرم و استخراج مداوم (با دستگاه سوکسله)، پودر گیاه با اندازه ذره ای متفاوت و نسبت های مختلف گیاه به حلال بررسی شدند. نتایج: نتایج نشان دادند که بهترین روش برای استخراج ترکیبات فنلی استفاده از حلال متانول: آب (20: 80)، روش استخراج گرم (2 ساعت در دمای 50 درجه سانتی گراد)، اندازه ذره ای 300 میکرومتر و نسبت گیاه به حلال 200: 1 می باشد. نتیجه گیری: برای استخراج بهینه ترکیبات فنلی از گیاه سرخارگل شرایط خاص باید در نظر گرفته شوند.