فرصت ها و چالش های ژئوپلیتیک جمهوری اسلامی ایران در بازارهای گاز طبیعی دکتر یدا... کریمی پور
چکیده
خردمندانهی اقتصادی در بازارهای گاز طبیعی ومایع است. در این ارتباط، پس از نگاهی کوتاه بر ادبیات مورد نظر و نقش گسترش یابنده و حساس گاز طبیعی در اقتصاد انرژی، فرصتها، تنگناها و مشکلات ایران به عنوان دومین دارندهی ذخایر گاز طبیعی جهان برای کسب برتری، دستیابی یا نفوذ در پنج بازار عمده و مقیاس کلان کنونی جهان، شامل بازارهای شبهقاره، خاور دورپیشرفته، خلیجفارس، چین و اروپا، مورد بررسی و ارزیابی بوده است. دستاوردهای محوری و مستند این مقاله، بر پایه روش، دادهها و منابع معتبر، در جهت فراهمسازی پرسش کلیدی این پژوهش، فرصتها و چالشهای پایهای ژئوپلیتیکی جمهوری اسلامی ایران برای کسب برتری یا دست کم نفوذ پاسخ به پرسش اصلی پژوهش، در برگیرنده موارد زیر است: 1- کوششهای دو دههای جمهوری اسلامی ایران برای دستیابی به بازار شبهقارههند در قالب خط لوله صلح، چندان کارایی ندارد. 2- راهبرد نفوذ در بازار lng [1] کره جنوبی، ژاپن و چین، با چند چالش بزرگ ژئوپلیتیکی مواجه است. 3- بازار خلیجفارس گرچه زنده و پویا است، اما از دیدگاه نرخ تقاضا و برخی مؤلفههای دیگر، استراتژیک نیست. 4- اروپا در بردارندهی بیشترین شاخصهای یک بازار استراتژیک،پایدار و گسترش یابنده بوده و بدون تردید میبایست در اولویّت نخست بازارهای گازی ایران قرار گیرد. 5- هرچند جمهوریاسلامی ایران پیشوبیش از اندیشیدن درمورد این بازارها، میبایست در وهلهی نخست از کشوری واردکننده گاز طبیعی، به کشوری صادرکننده تبدیل گردد.