شبیه سازی نقش دریای خزر بر وقوع بارش های منطقه ای در سواحل جنوبی دریای خزر

نویسندگان

میثم کارخانه

کارشناسی ارشد اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد دکترعباس مفیدی

استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد دکترآذر زرّین

استادیار اقلیم شناسی، گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی نقش دریای خزر در وقوع بارش های سواحل جنوبی این دریاست. جهت شبیه سازی میزان نقش دریای خزر بر وقوع بارش های منطقه ای، از مدل اقلیمی مقیاس منطقه ای regcm4 که با یک مدل دریاچه جفت گردیده، استفاده شد. مدل با استفاده از داده های جوی ncep/ncar و در دو حالت مرجع (وجود دریای خزر) و شرایط حذف دریاچه برای سال های 2003 تا 2005 اجرا شد. نتایج شبیه سازی بیانگر آن است که با حذف دریای خزر بیشترین میزان تغییر بارش، در سواحل جنوبی این دریا به وقوع می پیوندد. حذف دریای خزر سبب کاهش میزان بارش به ویژه در مناطق واقع در محدودۀ جنوب غرب و جنوب دریا می شود. در عین حال، میزان تأثیر دریای خزر بنا به فصل سال متفاوت خواهد بود، به طوری که بالاترین میزان تأثیر منطقه ای دریای خزر به ترتیب در فصول پاییز و زمستان و کمترین میزان آن در فصل بهار مشاهده می شود. یافته های تحقیق بیانگر آن است که در صورت حذف دریای خزر، به واسطه افزایش کشال سطحی، از شدت باد با جهت شمالی بر روی منطقه کاسته خواهد شد. تحلیل وضعیت باد شمالی بر روی دریا مبین آن است که میزان نقش و تأثیر منطقه ای دریای خزر تابعی از شدت باد بر روی دریا است. بر این اساس، دریای خزر در زمان وقوع بادهای شدیدتر نقش منطقه ای بیشتر و گسترده تری در قیاس با زمان وقوع بادهایی با شدت کمتر دارد. یافته ها همچنین بیانگر آن است که با حذف دریای خزر، به واسطه حذف منابع گرمایی و رطوبتی آب دریا، از مقادیر نم ویژه، تبخیر از سطح دریا و شارگرمای نهان، به طور محسوسی کاسته می شود. این فرآیند در نهایت منجر به کاهش بارش در سواحل جنوبی دریای خزر می گردد. اعتبار سنجی بارش های شبیه سازی شده، اریب های منفی و مثبت کوچکی را به ترتیب برای ماه های پاییزی و برخی از ماه های بهاری نشان می دهد، اما در کل، نتایج قابل قبول بوده و مدل regcm4 توانسته است روند و مقدار بارش های ماهانه را به خوبی شبیه سازی نماید.

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

منابع مشابه

نقش الگوهای فشار در بارش های سواحل جنوبی دریای خزر

مطالعۀ بارندگی به عنوان یک عنصر بسیار مهم آب و هوایی و رکن اصلی در مطالعات بیلان آب اساس برنامه ریزی های منابع طبیعی هر کشوری را تشکیل می دهد. بدین جهت در این تحقیق به منظور شناسایی نقش الگوهای فشار در بارش های سواحل جنوبی دریای خزر بارش روزانه ایستگاه های سینوپتیک و کلیماتولوژی سواحل جنوبی دریای خزر در دورۀ آماری 2003-1986 به صورت کنترل کیفیت شده از سازمان هواشناسی کشور تهیه شد. کل منطقه بر اس...

متن کامل

نقش الگوهای فشار در بارش های سواحل جنوبی دریای خزر

مطالعۀ بارندگی به عنوان یک عنصر بسیار مهم آب و هوایی و رکن اصلی در مطالعات بیلان آب اساس برنامه ریزی های منابع طبیعی هر کشوری را تشکیل می دهد. بدین جهت در این تحقیق به منظور شناسایی نقش الگوهای فشار در بارش های سواحل جنوبی دریای خزر بارش روزانه ایستگاه های سینوپتیک و کلیماتولوژی سواحل جنوبی دریای خزر در دورۀ آماری 2003-1986 به صورت کنترل کیفیت شده از سازمان هواشناسی کشور تهیه شد. کل منطقه بر اس...

متن کامل

بررسی نقش دریای خزر در وقوع بارش های سواحل جنوبی آن

هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی نقش دریای خزر در وقوع بارش های سواحل جنوبی این دریاست. برای این منظور ابتدا ویژگی ها بارش در سواحل جنوبی دریای خزر با استفاده از داده های ایستگاهی در یک دوره 30 ساله (2000-1971) مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه به منظور مشخص نمودن میزان تاثیر ویژگی های فیزیکی دریای خزر در وقوع بارش های سواحل جنوبی آن، همبستگی های فضایی بین پارامترهای فیزیکی مرتبط با دریای خزر و بارش های ...

15 صفحه اول

مطالعه پتانسیل های اقلیم گردشگری سواحل جنوبی دریای خزر

منافع اقتصادی ناشی از گردشگری در سال‌های اخیر، توجه بسیاری از کشورهای دارای مرز دریایی را به سوی خود جلب نموده است. در این میان دریای خزر در بخش شمالی کشور ایران از پتانسیل ویژه‌ای در زمینه گردشگری برخوردار است که تنها با رویکردی همه‌جانبه در این زمینه، می‌<str...

متن کامل

جذابیت های توریسم طبیعی سواحل جنوبی دریای خزر

دریای خزر به عنوان بزرگترین دریاچه روی زمین برای کشورهای اطراف خود به منافع دریایی و محیطی فراوانی ایجاد کرده است که یکی از آنها وجود شرایط مساعد زیست محیطی و خلق چشم­ اندزهای بسیار زیبای طبیعی و توریستی در سواحل جنوبی آن است، بطوری که کرانه­ های استان­ های گلستان، مازندران و به ویژه گیلان کشور ایران، در طول حدود 700 کیلومتر با برخورداری از جاذبه­ های متعدد طبیعی توریستی از جمله اراضی سرسبز، کو...

متن کامل

ذخیره در منابع من


  با ذخیره ی این منبع در منابع من، دسترسی به آن را برای استفاده های بعدی راحت تر خواهید کرد

دانلود متن کامل

برای دسترسی به متن کامل این مقاله و 10 میلیون مقاله دیگر ابتدا ثبت نام کنید

ثبت نام

اگر عضو سایت هستید لطفا وارد حساب کاربری خود شوید

عنوان ژورنال:
جغرافیا و آمایش شهری منطقه ای

جلد ۶، شماره ۱۸، صفحات ۱۵۳-۱۶۸

میزبانی شده توسط پلتفرم ابری doprax.com

copyright © 2015-2021