مهدی طاهری

دانشیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان زنجان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، زنجان، ایران

[ 1 ] - ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای برخی رقم‌های پسته بنابر نتایج تجزیۀ برگ

بررسی وضعیت عنصرهای غذایی در گیاهان، روشی مؤثر در تشخیص و تعیین بهینۀ الگوی عنصرهای غذایی پرمصرف و کم‌مصرف موردنیاز، افزایش عملکرد و نیز بهبود کیفیت محصولات کشاورزی است. در این زمینه، این پژوهش به‌منظور ارزیابی وضعیت تغذیه­ای، تغییرپذیری فصلی و غلظت عنصرهای برگ پنج رقم پسته (قزوینی، بادامی زودرس، ممتاز، احمدآقایی و کله­قوچی) انجام شد. این بررسی در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در زمان با سه تکر...

[ 2 ] - بررسی وضعیت عنصرهای غذایی در تاکستان‌های شهرستان خدابنده با کاربرد شاخص‌های تغذیه‌ای

با توجه به افزایش نیاز و تقاضا به مواد غذایی بیشتر و کاهش منابع آب‌وخاک، حفظ اراضی و ارتقا کمی و کیفی عملکرد گیاهان در واحد سطح با تأمین مواد موردنیاز خاک و گیاه تحقق می­یابد. شناسایی وضعیت عنصرهای غذایی در گیاهان، راه­کاری مؤثر در تعیین الگوی مصرفی عنصرهای غذایی و افزایش عملکرد و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی است. ازاین‌رو در این پژوهش با استفاده از نتایج شاخص­های DOP، DRIS و CND به تجزیه‌وتحلیل...

[ 3 ] - تأثیر زمان برداشت بر وزن میوه، تجمع روغن و باردهی چند رقم زیتون در شهرستان طارم (استان زنجان)

به‌­ منظور بررسی تأثیر زمان برداشت بر وزن میوه، مقدار روغن و باردهی سال آیندة چند رقم زیتون (کنسروالیا، آمیگدالولیا، کاریدولیا، کرونائیکی، آربکین، زرد و روغنی) آزمایشی به‌صورت اسپلیت‌پلات در زمان در قالب طرح پایة کاملاً تصادفی در سه تکرار در سال‌های 1392 و 1393 در ایستگاه تحقیقات زیتون (طارم - زنجان) اجرا شد. نتایج نشان داد که از بین رقم‌های مورد آزمایش رقم آمیگدالولیا بیشترین (شمار گل‌آذین و گل...

[ 4 ] - ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای باغ‌های زیتون طارم با استفاده از روش انحراف از درصد بهینه

مشکلات زیادی در مورد عملکرد، کیفیت و تداوم باردهی منظم درختان زیتون وجود دارد، یکی از این مشکلات، عدم تعادل تغذیه‌ای است. تحقیق حاضر به منظور بررسی تعادل تغذیه‌ای باغ‌های زیتون با استفاده از روش انحراف از درصد بهینه انجام شد. نمونه‌های خاک و برگ از 79 باغ زیتون در منطقه طارم استان زنجان در 1391 و 1392 جمع آوری و با استفاده از روش‌های مناسب آزمایشگاهی تجزیه شدند. مقدار انحراف از درصد بهینه برای ...

[ 5 ] - تجزیه مکان‌های ژنی کمّی مرتبط با آنزیم‌های تحمّل به شوری در جو (Hordeum vulgare L)

آنزیم­های کاتالاز و پراکسیداز دو آنزیم فعّال در شرایط تنش شوری هستند که اندازه گیری سطوح فعالیت آن­ها در ارقام حساس و متحمّل می‏تواند برای مکان‏یابی ­QTLهای دخیل در تحمّل به شوری مورد استفاده قرار گیرد. در این تحقیق ابتدا والدین چهار توده نقشه‏یابی جو برای مطالعه وجود تنوّع لازم در سطوح فعّالیت­های آنزیم­های کاتالاز و پراکسیداز مورد آزمایش قرار گرفتند. تنوّع قابل ملاحظه­ای از نظر فعّالیت دو آنزیم مذکو...

[ 6 ] - بررسی برخی خصوصیات فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی سه رقم سیب پیوند شده روی پایه‌های رویشی MM111 ،MM106 و M9

در زمان احداث باغ سیب، مهم‌ترین تصمیم انتخاب پایه و رقم است. پایه و رقم، بر اندازة درخت، عملکرد و کیفیت میوه تأثیر دارند. عدم بررسی کافی تأثیر پایه‌ها و ارقام بر صفات یادشده، به نتیجة نادرست یا عدم موفقیت در مدیریت باغ می‌انجامد. در این آزمایش، اثر سه پایة رویشی MM106، MM111 وM9  بر رشد رویشی و زایشی و برخی خصوصیات فیزیولوژیکی سه رقم سیب (Malus domestica Borkh.) ’گلدن‌دلیشز‘، ’فوجی‘ و ’دلباراست...

[ 7 ] - تأثیر کاربرد خارجی پرولین و گلایسین‌بتائین بر تغییرات بیوشیمیایی در انگور در وضعیت تنش خشکی

پرولین و گلایسین‌بتائین از رایج‌ترین مواد آلی سازگارند که با تنظیم اسمزی و محافظت از غشا‌ها، پروتئین‌ها و آنزیم‌ها از تأثیرات مخرب تنش‌های اسمزی در گیاهان جلوگیری می‌کنند. براساس گزارش‌ها، با کاربرد خارجی این ترکیبات در گیاهان، تحمل آنها به خشکی را می‌توان افزایش داد. بدین­منظور، این تحقیق به‌صورت فاکتوریل بر پایۀ طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار بر روی چهار رقم انگور ʼخوشناوʻ، ʼپیکانیʻ، ...

[ 8 ] - روابط بین صفات گل و میوه در برخی ارقام زیتون در شرایط آب و هوائی طارم

به منظور تعیین وراثت‌پذیری عمومی و واریانس ژنتیکی برخی از صفات مهم گل و میوه در بیست رقم زیتون، آزمایشی در قالب اسپیلت‌پلات در زمان بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار و در دو سال متوالی در ایستگاه تحقیقاتی زیتون طارم استان زنجان انجام شد. در مجموع شانزده صفت کمی مربوط به گل، میوه، هسته و برگ مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس داده‌های مربوط به صفات نشان داد که ارقام مورد بررسی از ن...

[ 9 ] - صفات فنولوژیکی و پومولوژیکی پنج رقم پسته در شهرستان ماهنشان، زنجان

این تحقیق به منظور ارزیابی پنج رقم پسته (اوحدی، بادامی زودرس، ممتاز، احمدآقایی و کله قوچی) از نظر صفات گل‌دهی و پومولوژیکی، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تکرار در سال‌های 1391 و 1392 در ایستگاه تحقیقات شهرستان ماهنشان به اجرا درآمد. نتایج نشان داد رقم گرده‌دهنده با ارقام اوحدی، بادامی زودرس، ممتاز، احمدآقایی و کله قوچی به ترتیب 7، 8، 7، 3 و 9 روز همپوشانی داشت. نتایج تشکیل میوه نشان د...

[ 10 ] - ارزیابی و تعیین تبخیر-تعرق و ضریب گیاهی زیتون در مراحل مختلف رشد با استفاده ازتکنیک دورسنجی در طارم زنجان

در گیاهان باغی تعیین تبخیر- تعرق به دلیل مشکلات موجود در اندازه­گیری مستقیم مثل نصب لایسمتر یا ادوات دقیق و طول دوره رشد درخت، اغلب به طور غیر­مستقیم و بر اساس داده­های هواشناسی انجام می­شود. با توجه به تغییرات مکانی پارامترهای هواشناسی و بعضا توزیع نامناسب ایستگاه­های هواشناسی برآورد تبخیر- تعرق با دقت کافی امکانپذیر نمی­باشد. بنابراین استفاده از روش­های مبتنی بر سنجش از دور که این تغییرات را ...

[ 11 ] - بررسی اثر دورهای مختلف آبیاری و روش های کاشت بر عملکرد پیاز

به منظور بررسی تاثیر رژیم های مختلف آبیاری و روش های کاشت بر عملکرد، اجزای عملکرد، صفاتمورفولوژیکی و خصوصیات انبارداری توده محلی پیاز قولی قصه، آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل درقالب طرح بلوک های کامل تصادفی در چهار تکرار و به مدت سه سال در ایستگاه تحقیقات خیرآباد زنجاناجرا گردید. در این آزمایش دورهای آبیاری در کرت های اصلی و روش کاشت در کرت های فرعی قرارمیلیمتر (E4) و 130 (E3)100 ،(E2)70 ...

[ 12 ] - بررسی ویژگی‌های کمی و ویژگی‌های خاک توده‌های ارس (Juniperus excelsa M.Bieb) در طارم زنجان

هدف از پژوهش حاضر بررسی وضعیت کمی توده­های ارس با هدف شناسایی عوامل مؤثر بر رشد و استقرار بهینه این گونه است. به این منظور عرصه­ای به مساحت 200 هکتار در شهرستان طارم استان زنجان انتخاب­ شد. نمونه­برداری منظم تصادفی ­ به تعداد 40 قطعه 1000 متر­مربعی انجام شد. در داخل قطعه­های نمونه مشخصات قطر یقه، قطر نیمه تاج، ارتفاع، تاج­پوشش، تراکم و زادآوری اندازه­گیری ­شد. در هر قطعه­نمونه یک نمونه خاک برای...

[ 13 ] - بررسی تغییرات مکانی عناصر غذایی در خاک و برگ تاکستان‌های شهرستان خدابنده با استفاده از روش‌های زمین آمار

بهره­برداری صحیح از منابع موجود در بخش کشاورزی با بررسی روابط بین گیاه، خاک و عوامل محیطی مؤثر بر آن امکان پذیر است. بررسی الگوی تغییرات مکانی عناصر غذایی در خاک و گیاه و تهیه نقشه­های پراکنش آن­ها راهکاری اثربخش در راستای توسعه کشاورزی پایدار است. در این راستا در پژوهش حاضر به بررسی ساختار مکانی عناصر غذایی فسفر، پتاسیم، روی، مس، منگنز و بور در خاک و برگ و عنصر نیتروژن در برگ و کربن آلی در خاک...

[ 14 ] - عکس العمل نهال زیتون (Olea europaea L.) به تنش توام شوری و تراکم خاک در شرایط کمبود اکسیژن خاک

پاسخ نهال­های زیتون رقم زرد به شوری آب آبیاری و تراکم خاک در رطوبت 9/0 اشباع، مطالعه گردید. خاکی با بافت لومی­شنی پس از عبور از الک 75/4 میلی­متری به نحوی داخل استوانه­هایی از جنس پی­وی­سی ریخته شد که سطوح مختلف تراکم (جرم مخصوص ظاهری 3/1، 5/1 و 7/1 گرم بر سانتی­متر مکعب) در آن­ها ایجاد گردد. نهال­های زیتون به استوانه­ها انتقال داده شدند و با آب­هایی با شوری 2، 5، 8 و 12 دسی­زیمنس بر متر به مدت...

[ 15 ] - توزیع مکانی برخی فلزات سنگین در خاک‌های منطقه صنعتی زنجان

آلودگی ناشی از فلزات سنگین در خاک نه تنها به‏طور مستقیم بر خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک تأثیر می­گذارد، بلکه گزندی جدی برای سلامتی انسان با ورود به زنجیره غذایی و همچنین امنیت زیست محیطی و نفوذ در آب­های زیرزمینی بشمار می­رود. منطقه زنجان به‌واسطه دارا بودن معادن فلزات سنگین، یکی از شهر­های صنعتی ایران محسوب می­شود. هدف از این پژوهش، بررسی پراکنش غلظت برخی عناصر سنگین و تهیه نقشه آنها به­منظور ...

[ 16 ] - تجزیه مکان‌های ژنی کمّی مرتبط با آنزیم‌های تحمّل به شوری در جو (Hordeum vulgare L)

آنزیم­های کاتالاز و پراکسیداز دو آنزیم فعّال در شرایط تنش شوری هستند که اندازه گیری سطوح فعالیت آن­ها در ارقام حساس و متحمّل می‏تواند برای مکان‏یابی ­QTLهای دخیل در تحمّل به شوری مورد استفاده قرار گیرد. در این تحقیق ابتدا والدین چهار توده نقشه‏یابی جو برای مطالعه وجود تنوّع لازم در سطوح فعّالیت­های آنزیم­های کاتالاز و پراکسیداز مورد آزمایش قرار گرفتند. تنوّع قابل ملاحظه­ای از نظر فعّالیت دو آنزیم مذکو...

[ 17 ] - بررسی الگوی توزیع شوری و سدیم خاک تحت آبیاری قطره‌ای سطحی و زیرسطحی در باغات زیتون

طراحی و اجرای صحیح آبیاری قطره­ای نقش بسزایی در ارتقاء بهره­وری اراضی کشاورزی و کاربرد آب­هایی با کیفیت پایین دارد. توجه به مسئله شوری خاک، تعیین الگوی توزیع املاح خاک راهکاری موثر در مدیریت صحیح خاک است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی دو سیستم آبیاری قطره­ای سطحی و زیرسطحی در درختان زیتون منطقه طارم انجام گردید. در این راستا به بررسی الگوی توزیع املاح خاک به­ویژه میزان شوری و نسبت جذب سدیم در عمق­ه...

[ 18 ] - ارزیابی شاخص‌های کیفی روغن پنج رقم زیتون در منطقه طارم زنجان

روغن زیتون یکی از قدیمی­ترین روغن­های گیاهی بوده و ششمین منبع تأمین روغن جهان است. عوامل مختلفی به­ویژه رقم و اقلیم، کیفیت روغن زیتون را تحت تأثیر قرار می­دهند؛ بنابراین پژوهش حاضر به­منظور ارزیابی کیفیت روغن پنج رقم در ایستگاه تحقیقات زیتون طارم -زنجان در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در سال 1395 اجرا شد. میوه­های ارقام زرد، کالاماتا، کایسی، کرونائیکی و آربکین در شاخص رسیدگی 3-4 برداشت و ب...

[ 19 ] - غربال‌گری برخی پایه‌های هیبرید انتخابی سیب برای تحمل به تنش خشکی بر اساس صفات مرتبط با فتوسنتز

به‌منظور ارزیابی تحمل به خشکی برخی پایه‌های هیبرید سیب، آزمایشی گلدانی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 11 ژنوتیپ حاصل از برنامه اصلاح پایه‌های سیب شامل AR1 تا AR11 به­همراه پایه MM111 به‌عنوان شاهد متحمل در دو تیمار آبیاری 40 و 80 درصد ظرفیت زراعی اجرا شد. در این پژوهش فاکتورهای فیزیولوژیکی شامل: فتوسنتز، هدایت روزنه‌ای، تعرق،CO2  زیر­روزنه، کارایی مصرف آب، هدایت مزوفیلی، م...

[ 20 ] - اثر کم‌آبیاری بر عملکرد کمی و کیفی میوه و روغن زیتون رقم کرونائیکی

           این پژوهش به منظور بررسی اثر کم‌آبیاری بر شاخص‎های کمی و کیفی عملکرد محصول زیتون رقم کرونائیکی در ایستگاه تحقیقات زیتون طارم زنجان واقع در گیلوان با طول جغرافیایی ¢05 °49 شرقی و عرض جغرافیایی ¢47 °36 شمالی و ارتفاع متوسط 330 متر از سطح دریا و با بافت خاک لوم در سال 1388 انجام شد. در این آزمایش، از چهار تیمار آبیاری شامل T1، T2، T3 و T4</s...

[ 21 ] - تعیین ارزش غذایی و ظرفیت پاداکسایشی اندام‌های مختلف دو گونه والک ایرانی (Allium akaka S.G. Gmelin و Allium elburzense W.) در شرایط اقلیمی رویشگاه‌های مختلف و مزرعه

والک یکی از سبزی­های بومی ایران است که چندین گونه از جنس آلیوم و زیرجنس ملانوکرومیوم را شامل می­شود. این تحقیق با هدف بررسی ارزش غذایی و ظرفیت پاداکسایشی اندام­های مختلف هشت جمعیت وحشی از دو گونه والک ایرانی (Allium akaka S.G. Gmelin و Allium elburzense W.) در اقلیم­های مختلف انجام شد. نتایج نشان داد مقدار پتاسیم و کلسیم در رویشگاه اصلی مورد مطالعه، به­ترتیب به‌میزان 182 تا 432 و 159 تا 252 (mg...

[ 22 ] - ارزیابی پاسخ به تنش خشکی در برخی از ژنوتیپ‌های امید بخش و ارقام ایرانی و خارجی زیتون با استفاده از شاخص-های مبتنی بر عملکردهای میوه و روغن

سابقه و هدف: زیتون درختی همیشه سبز و یکی از قدیمی‌ترین گیاهان کشت شده در حوزه مدیترانه شناخته شده است. تنش خشکی به عنوان یکی از مهم‌ترین تنش‌ غیرزیستی سبب کاهش عملکرد زیتون در شرایط گرمسیری و نیمه‌گرمسیری می‌باشد. بنابراین شناسایی ارقام مقاوم به تنش جهت کشت در مناطق مستعد خشکی یکی از کارهای مهم در توسعه سطح زیر کشت این گیاه باغی محسوب می‌شود. این آزمایش با هدف ارزیابی برخی از ارقام تجاری و ژنوت...

[ 24 ] - بررسی تحمل به تنش خشکی با استفاده از متابولیت‌ها و ویژگی‌های فتوسنتزی در نهال‌های زیتون (Olea europaea L.) رقم زرد

زیتون به دلیل ساختار برگ­ها و وجود مکانیسم­های تحمل به خشکی، به­خوبی با شرایط اقلیمی خشک و نیمه خشک سازگار شده است. رقم زرد، یک رقم بومی دومنظوره و مهم­ترین رقم باغات زیتون ایران می­باشد. این پژوهش برای بررسی اثر تنش خشکی روی برخی صفات متابولیکی، مورفولوژیکی و فیزیولوژیکی نهال­های رقم زرد در شرایط گلخانه اجرا شد. در این تحقیق از نهال­های یک­ساله (ریشه­دار شده) رقم زرد استفاده شد. نهال­ها به گلد...

[ 25 ] - تاثیر کودهای آلی و شیمیایی فسفر بر عملکرد علوفه و شاخص‏های سودمندی درکشت مخلوط جو (Hordeum vulgare L.) و خلر(Lathyrus sativus L.) در شرایط دیم

به‌منظور ارزیابی تاثیر کودهای زیستی و شیمیایی بر عملکرد و شاخص‏های سودمندی کشت مخلوط جو و خلر، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل و بر پایه طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار، طی دو سال 94-93 و95-94 در مزرعه تحقیقاتی جهاد کشاورزی شهرستان ابهر استان زنجان به اجرا درآمد. تیمارها شامل پنج الگوی کشت مخلوط به روش جایگزینی، شامل کشت خالص جو و خلر و نسبت‏های 75:25،50:50،25:75 از جو و خلر و چهار سطح کود فسفر شامل ...

[ 26 ] - مقایسه وضعیت عناصر غذایی در ارقام مختلف زیتون با استفاده از شاخص‌های تغذیه‌ای

زیتون یکی از مهم‌ترین محصولات باغی کشور است اما وجود ناهنجاری­های تغذیه­ای موجب کاهش عملکرد آن می­گردد. در پژوهش حاضر با استفاده از نتایج شاخص­های DOP، DRIS و CND به تجزیه و تحلیل وضعیت عناصر غذایی در نمونه­های برگ درختان زیتون در چهار رقم مختلف در منطقه لوشان استان گیلان پرداخته شد. بر روی نمونه­های مرکب برگ ارقام مختلف، تجزیه­های شیمیایی عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم، منگنز، مس، روی، بور و آهن ...

[ 27 ] - The effect of silicon on reducing oxidative damage caused by cadmium in wheat in hydroponic conditions

 Abstract: The use of silicon has been considered as an effective strategy in reduce of cd uptake and affecting the oxidative damage caused by cd toxicity. The aim of this study was to investigate the effect of the presence silicon (0.1 mM/L) and different levels of cadmium (0.10, 50 μmol/L) in wheat plants under hydroponic conditions. The results showed that increasing the concentration of cd...

نویسندگان همکار